Заходняя Арменія ў планах расійскіх і армянскіх дыпламатаў у 1914–1915 гг.

Аўтары

  • Самвел Андраніковіч Пагасян Армянскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Хачатура Абавяна, пр. Ціграна Меца, 17, 0010, г. Ерэван, Арменія
  • Арміне Мелсікаўна Епрыкян Армянскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Хачатура Абавяна, пр. Ціграна Меца, 17, 0010, г. Ерэван, Арменія

Ключавыя словы:

Першая сусветная вайна, Расія, Заходняя Арменія, Кілікія, Асманская імперыя, аўтаномія Арменіі, генацыд армян

Анатацыя

Даследуецца ход дыскусій аб будучыні Арменіі ў расійскай палітычнай і вайсковай эліце ў 1914–1915 гг. Адзначаецца, што палітыка Расійскай імперыі ў гэты перыяд характарызавалася дынамічнасцю ў сувязі з развіццём ваенных падзей і амбіцыямі саюзнікаў. Фарміраванне палітыкі імперыі было абумоўлена рознасцю пазіцый дзяржаўных дзеячаў, а таксама спецыфікай грамадскай думкі. Падкрэсліваецца, што галоўнай мэтай дзяржавы з’яўлялася ўзяцце Канстанцінопаля і праліваў Басфор і Дарданелы. Планы ў адносінах да Арменіі былі другаснымі. Да сярэдзіны 1915 г. расійскія ўлады не выключалі стварэнне армянскай аўтаноміі шляхам аб’яднання Заходняй Арменіі і Кілікіі, а ў некаторых выпадках нават лічылі, што гэта рашэнне адпавядае інтарэсам імперыі. Аднак сакрэтныя дамоўленасці і супярэчнасці паміж дзяржавамі, асабліва пасля амаль поўнага знішчэння армян у Заходняй Арменіі і Кілікіі, знялі ідэю аб стварэнні армянскай аўтаноміі з павесткі дня.

Біяграфіі аўтараў

  • Самвел Андраніковіч Пагасян, Армянскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Хачатура Абавяна, пр. Ціграна Меца, 17, 0010, г. Ерэван, Арменія

    доктар гістарычных навук, прафесар; намеснік дэкана па навуцы і міжнародным супрацоўніцтве факультэта гісторыі і правазнаўства, прафесар кафедры армянскай гісторыі факультэта гісторыі і правазнаўства

  • Арміне Мелсікаўна Епрыкян, Армянскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Хачатура Абавяна, пр. Ціграна Меца, 17, 0010, г. Ерэван, Арменія

    кандыдат гістарычных навук; дацэнт кафедры армянскай гісторыі факультэта гісторыі і правазнаўства

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Палеолог М. Царская Россия во время мировой войны. Москва: Международные отношения; 1991. 236 с.
  2. Smith J. Great Britain and the 1914–1915 straits agreement with Russia: the British promise of November 1914. The American Historical Review. 1965;70(4):1015–1034. DOI: 10.2307/1846901.
  3. Hovannisian R. Armenia on the road to independence, 1918. Berkeley: University of California Press; 1967. 364 p.
  4. Sahakyan R. From the history of the Armenian volunteer movement on the Russian-Turkish front during World War I. Fundamental Armenolog [Internet]. 2015 [cited 15 October 2024];2:58–68. URL: https://arar.sci.am/dlibra/show-content/publication/10433/edition/9047/?ref=desc.
  5. Мнацаканян ГД. Разрешение армянского вопроса. Москва: Типография X. Бархударянц; 1914. 48 с.
  6. Fitzgerald EP. France’s Middle Eastern ambitions, Sykes-Picot negotiations and the oil fields of Mosul, 1915–1918. The Journal of Modern History. 1994;66(4):697–725. DOI: 10.1086/244937.
  7. Kerner RJ. Russia, the Straits, and Constantinople, 1914–1915. The Journal of Modern History. 1929;1(3):400–415. DOI: 10.1086/235488.
  8. Wilcox V. The Italian empire and the Great War. Oxford: Oxford University Press; 2021. 269 p.
  9. Schabas WA. Genocide in international law: the crimes of crimes. Cambridge: Cambridge University Press; 2000. 644 p.

Апублікавана

2025-01-31

How to Cite

[1]
Пагасян, С.А. and Епрыкян, А.М. 2025. Заходняя Арменія ў планах расійскіх і армянскіх дыпламатаў у 1914–1915 гг. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Jan. 2025), 12–20.