Да пытання аб асобе Жыраслава Нажыравіча, які ўзначальваў паход кіеўскіх войскаў на Менск у 1159 г.

Аўтары

  • Віталь Мікалаевіч Нагірны Інстытут гісторыі Ягелонскага ўніверсітэта, вул. Голембя, 13, 31-007, г. Кракаў, Польшча https://orcid.org/0000-0003-4360-7729
  • Сцяпан Мікалаевіч Цемушаў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

прасапаграфія, Жыраслаў Нажыравіч, Кіеў, Менск, ваявода, торкі
Арганізацыі, якія аказалі падтрымку
За навуковыя кансультацыі пры падрыхтоўцы артыкула дзякую кандыдату гістарычных навук С. М. Цемушаву (БДУ) і кандыдату гістарычных навук А. В. Мартынюку (Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы, БДУ).

Анатацыя

Разглядаецца біяграфія кіеўскага ваяводы Жыраслава Нажыравіча. Баярын згаданы ў Кіеўскім летапісе ўсяго адзін раз: у 1159 г. ён узначаліў атрад торкаў, пасланы кіеўскім князем Расціславам Мсціславічам пад Менск у дапамогу полацкаму князю Рагвалоду Барысавічу. Аўтар дапускае, што Жыраслаў нарадзіўся ў першай трэці ХІІ ст. і мог быць сынам як Нажыра з акружэння Уладзіміра Усеваладавіча Манамаха, так і Нажыра Пераяславіча, які служыў кіеўскаму князю Ізяславу Давыдавічу. На падставе лаканічных звестак з летапісаў выказваецца здагадка, што Жыраслаў валодаў значным досведам у ваенных справах, хоць і саступаў у статусе іншым кіеўскім ваяводам. Далейшы лёс Жыраслава Нажыравіча пасля яго вяртання з менскага паходу 1159 г. у крыніцах не прасочваецца. Яго магчымымі нашчадкамі можна лічыць трыпольскага ўрадніка Здзеслава Жыраславіча і кіеўскага ваяводу Данііла Жыровіча (Нажыравіча).

Біяграфіі аўтараў

  • Віталь Мікалаевіч Нагірны, Інстытут гісторыі Ягелонскага ўніверсітэта, вул. Голембя, 13, 31-007, г. Кракаў, Польшча

    кандыдат гістарычных навук; дацэнт кафедры гісторыі Усходняй Еўропы

  • Сцяпан Мікалаевіч Цемушаў, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат гістарычных навук, дацэнт; дацэнт кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Alekseev LV. Polotskaya zemlya v ІХ–ХІІІ vv. (ocherki istorii Severnoi Belorussii) [The Land of Polotsk in the 9th–13th centuries (essays in the history of Northern Belarus)]. Moscow: Nauka; 1966. 295 p. Russian.
  2. Alekseev LV. Zapadnye zemli domongol’skoi Rusi: ocherki istorii, arkheologii, kul’tury. Kniga 2 [The Western lands of pre-Mongol Rus’: essays in history, archeology, culture. Book 2]. Moscow: Nauka; 2006. 167 p. Russian.
  3. Zayac Yu. [The Land of Mensk: stages of formation]. Belaruski gistarychny chasopis. 1993;4:8–15. Belarusian.
  4. Temushev SN. [The Principality of Minsk and Lithuanians in the 12th – early 13th centuries: interpretation of chronicle evidences]. In: Grusha AI, compiler. Minsk i minchane: 10 stagoddzjaw gistoryi. Krynicy pa gistoyi goroda. Sacyjal’nyja struktury i pawsjadzionnasc’ [Minsk and its citizens: 10 centuries of history. Sources on the history of the city. Social structure and everyday life]. Minsk: Belaruskaja navuka; 2012. p. 12–36. Russian.
  5. Skulina T. Staroruskie imiennictwo osobowe. Część 2. Wrocław: Polska Akademia Nauk; 1974. 240 s.
  6. Chuchka PP. Slov’jans’ki osobovi imena ukrai’nciv: istoryko-etymologichnyj slovnyk [Slavic personal names of Ukrainians: a historical-etymological dictionary]. Uzhhorod: Lira; 2011. 432 p. Ukrainian.
  7. Nagirnyy VN. [Posadnik of Turov Zhiroslav Ivankovich. The prosopographic essay]. In: Martyniuk AV, editor. Studia Historica Europae Orientalis. Issue 12. Minsk: National Institute for Higher Education; 2019. p. 31–41. Russian.
  8. Taszycki W. Najdawniejsze polskie imiona osobowe. Kraków: Polska Akademia Umiejętności; 1925. 124 s.
  9. Taszycki W, redaktor. Słownik staropolskich nazw osobowych. Wrocław: Polska Akademia Nauk; 1977. 533 s.
  10. Berezhkov NG. Khronolohiya russkogo letopisaniya [Chronology of the Russian chronicles]. Moscow: Publishing House of the Academy of Sciences of USSR; 1963. 376 p. Russian.
  11. Tolochko PP. Vlast’ v Drevnei Rusi. Х–ХІІІ vv. [The power in Old Russian in the 10th–13th centuries]. Saint Petersburg: Aleteiya; 2011. 200 p. Russian.
  12. Tupikov NM. Slovar’ drevne-russkikh lichnykh sobstvennykh imen [The dictionary of old Russian personal proper names]. Saint Petersburg: Tipografiya I. N. Skorokhodova; 1903. 857 p. Russian.
  13. Kotovych V. Linguistic and cultural portrait of autothton Ukrainian astionims. Visnyk L’vivskogo universytetu. Seriya filolohichna. 2019;71(1):312–333. Ukrainian. DOI: 10.30970/vpl.2019.71.10304.
  14. Tolochko PP. Kiеv i Kiеvskaya zemlya v epokhu feodal’noi razdroblennosti XII–XIII vekov [Kyiv and the Kyivan land in the period of feudal fragmentation of the 12th–13th centuries]. Kyiv: Naukova dumka; 1980. 224 p. Russian.
  15. Soloviov SM. Istoriya Rossii s drevneishikh vremen. Kniga 1, toma 1–2 [History of Russia since the ancient times. Book 1, volumes 1–2]. Moscow: Izdatel’stvo sotsial’no-ekonomicheskoi literatury; 1959. 811 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2020-04-30

Выпуск

№ 2 (2020): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Гісторыя Беларусі

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Нагірны, В.М. 2020. Да пытання аб асобе Жыраслава Нажыравіча, які ўзначальваў паход кіеўскіх войскаў на Менск у 1159 г . Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 2 (Apr. 2020), 5–10. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2020-2-5-10.