Знешняя палітыка Польшчы напярэдадні чацвёртага падзелу: паміж нацысцкай Германіяй і Савецкім Саюзам (1938–1939)

Аўтары

  • Мар’яна Кметава Універсітэт Мацея Бела, вул. Народна, 12, 97401, г. Банска-Бістрыца, Славакія
  • Марэк Сырны Універсітэт Мацея Бела, вул. Народна, 12, 97401, г. Банска-Бістрыца, Славакія

Ключавыя словы:

міжваенная Польшча, нацысцкая Германія, Савецкі Саюз, міжнародныя адносіны, тэрытарыяльны рэвізіянізм, зоны ўплыву вялікіх дзяржаў

Анатацыя

Пасля Першай сусветнай вайны Польшча была адноўлена і адносілася да сярэдніх дзяржаў Еўропы як па плошчы, так і па чалавечым і эканамічным патэнцыяле. У пачатку 1920-х гг. Польская Рэспубліка змагла далучыць вялікія тэрыторыі Заходняй Украіны, Беларусі і Літвы, а таксама пашырылася за кошт спрэчных германскіх зямель, але яе геапалітычнае становішча было вельмі слабым. Германія і Савецкі Саюз паступова павялічвалі ваенную моц і набывалі ўсё большае значэнне ў еўрапейскай палітыцы, а ў другой палове 1930‑х гг. сталі дамінаваць у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе. У такіх умовах Польшча спрабавала падтрымліваць знешнепалітычны баланс у адносінах з абедзвюма дзяржавамі і манеўравала ад нейтралітэту да сяброўства з імі (у асноўным гэта тычыцца Берліна). У той жа час яна спрабавала дзейнічаць як рэгіянальная дзяржава, імкнучыся кансалідаваць вакол сябе драбнейшыя дружалюбныя краіны, што, аднак, не ўвянчалася поспехам. Наадварот, у выніку паступовага паслаблення саюза з Францыяй і варожай палітыкі ў адносінах да Чэхаславакіі восенню 1938 г. Польшча аказалася ў значнай ступені ізаляванай. Такім чынам, у 1939 г. Польшча ўжо не магла перашкодзіць дамоўленасці Берліна і Масквы аб яе новым падзеле.

Біяграфіі аўтараў

  • Мар’яна Кметава, Універсітэт Мацея Бела, вул. Народна, 12, 97401, г. Банска-Бістрыца, Славакія

    дактарант факультэта паліталогіі і міжнародных адносін

  • Марэк Сырны , Універсітэт Мацея Бела, вул. Народна, 12, 97401, г. Банска-Бістрыца, Славакія

    кандыдат гістарычных навук; дацэнт факультэта паліталогіі і міжнародных адносін

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Dejmek J. Malé státy a velké výzvy třicátých a čtyřicátých let. In: Němeček J, redaktor. Československo a krize demokracie ve Střední Evropě ve 30. a 40. letech XX. století. Praha: Historický ústav; 2010. s. 11–66.
  2. Křen J. Dvě století střední Evropy. Praha: Argo; 2019. 1110 s.
  3. Ištok R. Kríza v Európe v predvečer Druhej svetovej vojny a poľské geopolitické myslenie. In: Dudinská I, redaktor. Kríza v politike – Politika v kríze. Prešov: Prešovská univerzita; 2012. s. 131–143.
  4. Kosman M. Dějiny Polska. Praha: Univerzita Karlova; 2021. 452 s.
  5. Dębski S. Poland, the Soviet Union, and the crisis of the Versailles system. In: Rotfeld AD, Torkunov A, editors. White spots black spots (difficult matters in Polish-Russian relations, 1918–2008). Pittsburgh: University of Pittsburgh Press; 2015. p. 105–124.
  6. Musial B. «Celý ten kapitalizmus chytíme pod krk»: Sovietske prípravy na ofenzívnu vojnu v tridsiatych a začiatkom štyridsiatych rokov. Historické rozhľady. 2006;III:211–232.
  7. Dziewanowski MK. A history of Soviet Russia. Englewood Cliffs: Prentice-Hall; 1979. 434 p.
  8. Żerko S. Polska i kryzys Sudecki 1938 r. In: Němeček J, redaktor. Československo a krize demokracie ve Střední Evropě ve 30. a 40. letech XX. století. Praha: Historický ústav; 2010. s. 97–122.
  9. Kaczmarek R. Historia Polski 1914–1989. Warszawa: PWN; 2014. 992 s.
  10. Narinsky MM. Poland, the Soviet Union, and the crisis of the Versailles system. In: Rotfeld AD, Torkunov A, editors. White spots black spots (difficult matters in Polish-Russian relations, 1918–2008). Pittsburgh: University of Pittsburgh Press; 2015. p. 125–160.
  11. Friedl J, redaktor. Dějiny Polska. Praha: NLN; 2017. 690 s.
  12. Roszkowski W. Najnowsza historia Polski 1914–1945. Warszawa: Świat Książki; 2003. 690 s.
  13. Prazmowska AJ. Poland’s foreign policy: September 1938 – September 1939. The Historical Journal. 1986;4:853–873.
  14. Ciencala AM. Poland in British and French policy in 1939: determination to fight – or avoid war? The Polish Review. 1989;3:199–226.
  15. Zubov A, redaktor. Dějiny Ruska 20. století – díl II. Praha: Argo; 2015. 962 s.
  16. Veselý Z. Dějiny medzinárodních vztahů. Plzeň: Vydavatelství a nakladatelství Aleš Čenek; 2010. 605 s.
  17. Lettrich J. Nacisticko–sovietsky komplot. Naše vzťahy. 1969;5:2–4.
  18. Wandycz P. S. Střední Evropa v dejinách. Praha: Academia; 1998. 302 s.

Downloads

Апублікавана

2023-01-31

Выпуск

№ 1 (2023): Журнал Белорусского государственного университета. История

Раздзел

Усеагульная гісторыя

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Кметава, М. and Сырны , М. 2023. Знешняя палітыка Польшчы напярэдадні чацвёртага падзелу: паміж нацысцкай Германіяй і Савецкім Саюзам (1938–1939). Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Jan. 2023), 19–27. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2023-1-19-27.