Нестандартные значения лексических единиц в драматических произведениях Василя Шашалевича второй половины 1920-х гг.

Авторы

  • Лев Владимирович Глушицкий Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси, ул. Сурганова, 1, корп. 2, 220072, г. Минск, Беларусь

DOI:

https://doi.org/10.33581/2521-6775-2026-2-%25p

Ключевые слова:

лексикология, лексикография, язык художественной литературы, драматургия, В. Шашалевич, значение, семантика

Аннотация

Впервые анализируются с языковедческой точки зрения пьесы В. Шашалевича «Змрок» и «Воўчыя ночы». Использованные автором лексические средства рассматриваются в аспекте отношения их значений к значениям соответствующих единиц в современном стандарте белорусского литературного языка. Осуществляется систематизация значений лексем, не зафиксированных основными современными кодификационными источниками, согласно их частеречной принадлежности. Приводятся количественные данные, полученные в результате анализа фактического материала.

Биография автора

  • Лев Владимирович Глушицкий, Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси, ул. Сурганова, 1, корп. 2, 220072, г. Минск, Беларусь

    аспирант отдела лексикологии и лексикографии Института языкознания имени Якуба Коласа. Научный руководитель – доктор филологических наук, доцент Т. Е. Старостенко

Библиографические ссылки

Крамко ІІ, Юрэвіч АК, Яновіч АІ. Гісторыя беларускай літаратурнай мовы. Том 2. Мінск: Навука і тэхніка; 1968. 340 с.

Жыркевіч МІ. Аб мове камедыі Я. Купалы «Паўлінка». У: Гілевіч НС, рэдактар. Даследаванні па беларускай і рускай мовах. Мінск: БДУ імя У. І. Леніна; 1958. с. 69 – 80.

Кучар А. Літаратурна-крытычныя артыкулы. Мінск: Дзяржвыдавецтва БССР; 1953. 560 с.

Міхалевіч АГ. Сінтаксічныя асаблівасці мовы герояў камедыі Кандрата Крапівы «Хто смяецца апошнім». У: Манкевіч АА, укладальнік. Беларуская літаратура ў культурнай прасторы сучаснага грамадства. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі да 120-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі Кандрата Крапівы; 3–4 сакавіка 2016 г.; Мінск, Беларусь. Мінск: Права і эканоміка; 2016. с. 356 –359.

Сцяшковіч ТФ. З назіранняў над мовай К. Крапівы. Мінск: Выдавецтва БДУ імя У. І. Леніна; 1961. 108 с.

Лепешаў ІЯ. Фразеалогія ў творах Кандрата Крапівы. Мінск: Навука і тэхніка; 1976. 152 с.

Рагаўцоў ВІ. Маўленчае выражэнне камічнага ў беларускай драматургіі. Магілёў: Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова; 2002. 304 с.

Рагаўцоў ВІ. Вербальныя сродкі камічнага ў беларускай драматургіі: 1920 –1940-я гады. Гродна: ЮрСаПрынт; 2015. 254 с.

Шубадзёрава АМ. Каламбур у беларускай драматургіі. Магілёў: Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова; 2007. 56 с.

Глушыцкі ЛУ. Мова драмы «Апошняе спатканне» Уладзіслава Галубка і яе ацэнка Максімам Гарэцкім. У: Свістунова МІ, рэдактар. Пісьменнік – мова – стыль. Матэрыялы ІІІ Міжнароднай навуковай канферэнцыі; 21–22 верасня 2023 г.; Мінск, Беларусь. Мінск: БДУ; 2023. с. 295 –300.

Глушыцкі ЛУ. Стылістыка аўтарскай мовы ў драме «Пакрыўджаныя» Л. Родзевіча. У: Капылоў ІЛ, рэдактар. Беларуская мова – галоўная гісторыка-культурная каштоўнасць нацыі і дзяржавы (да 95-годдзя Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа). Мінск: Беларуская навука; 2025. с. 320 –326.

Лаўшук СС. Станаўленне беларускай савецкай драматургіі. Мінск: Навука і тэхніка; 1984. 190 с.

Мамачкін З. «Мой вораг – эпоха»: лёс драматурга Васіля Шашалевіча. Роднае слова. 1994;9:11–17.

Мамачкін З. Драматургія Васіля Шашалевіча. Роднае слова. 1997;1:4 –17.

Арочка ММ, Багдановіч ІЭ, Бароўка ВЮ, Варвашэвіч МА, Васючэнка ПВ, Гніламёдаў УВ. Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя. Том 2. Мінск: Беларуская навука; 1999. 903 с.

Шашалевіч В. Сумны зьвер. Узвышша. 1928;5:102–111.

Шашалевіч В. Воўчыя ночы (драматычныя абразы). Узвышша. 1929;1:54 –70.

Шашалевіч В. Воўчыя ночы (драматычныя абразы). Узвышша. 1929;4:25– 41.

Шашалевіч В. Воўчыя ночы (драматычныя абразы). Узвышша. 1929;7:43– 69.

Галуза ІУ. Слоўнік жывой беларускай мовы ў 20-я гады ХХ ст.: крытэрыі адбору лексікі і яе фіксацыя. Доклады Национальной академии наук Беларуси. 2015;6:115–122.

Шынклер Хв. Запіскі інструктора Томана. Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі; 1934. 218 с.

Загрузки

Опубликован

2026-09-01

Выпуск

№ 2 (2026): Журнал Белорусского государственного университета. Филология

Раздел

Языкознание

Лицензия

Copyright (c) 2026 Журнал Белорусского государственного университета. Филология

Лицензия Creative Commons

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial» («Атрибуция — Некоммерческое использование») 4.0 Всемирная.

Авторы, публикующиеся в данном журнале, соглашаются со следующим:

  1. Авторы сохраняют за собой авторские права на работу и предоставляют журналу право первой публикации работы на условиях лицензии Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Авторы сохраняют право заключать отдельные контрактные договоренности, касающиеся неэксклюзивного распространения версии работы в опубликованном здесь виде (например, размещение ее в институтском хранилище, публикацию в книге) со ссылкой на ее оригинальную публикацию в этом журнале.
  3. Авторы имеют право размещать их работу в интернете (например, в институтском хранилище или на персональном сайте) до и во время процесса рассмотрения ее данным журналом, так как это может привести к продуктивному обсуждению и большему количеству ссылок на данную работу. (См. The Effect of Open Access).

Как цитировать

[1]
Глушицкий, Л.В. 2026. Нестандартные значения лексических единиц в драматических произведениях Василя Шашалевича второй половины 1920-х гг. Журнал Белорусского государственного университета. Филология. 2 (сен. 2026), 60–70. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2026-2-%p.