Праявы і прычыны адрознення ўнутраных форм семантычных карэлятаў рускай і беларускай моў

Аўтары

  • Ганна Ігараўна Кавалёва Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь https://orcid.org/0000-0002-7862-3537

Ключавыя словы:

унутраная форма слова, метафара, метанімія, сінекдаха, перыферыйная матываванасць, кандэнсаваная матываванасць, семантычны зрух

Анатацыя

На матэрыяле рускай і беларускай дзеяслоўнай і субстантыўнай лексікі разглядаецца пытанне аб праявах розніцы ва ўнутраных формах лексічных эквівалентаў дзвюх моў. Вызначаны канкрэтныя мадэлі розніцы ва ўнутраных формах, якія сустракаюцца ў межах прааналізаванага матэрыялу. Адрозненні ва ўнутраных формах звязваюцца з выбарам характарыстык, пакладзеных у аснову найменняў аднаго і таго ж аб’екта ў дзвюх мовах, семантычнай рознааб’ёмнасцю семантычных карэлятаў, выбарам розных тыпаў матывацыі падчас утварэння семантычных карэлятаў рускай і беларускай моў. Апісаны розныя тыпы ўнутраных форм. Названы выпадкі несупадзення ўнутраных форм семантычных карэлятаў пры ідэнтычнасці тыпаў іх унутраных форм. З улікам мадэлей праяў розніцы ва ўнутраных формах удакладняюцца магчымыя прычыны розніцы ва ўнутраных формах семантычных карэлятаў.

Біяграфія аўтара

  • Ганна Ігараўна Кавалёва, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    аспірантка кафедры рускай  мовы філалагічнага факультэта. Навуковы кіраўнік – доктар філалагічных навук, прафесар І. С. Роўда.

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Rovdo IS. [About identity and similarity in closely related languages]. In: Russkii yazyk: sistema i funktsionirovanie. Materialy VIII Mezhdunarodnoj nauchoj konferencii; 16‒17 oktyabrya 2019 g.; Minsk, Belarus’ [Russian: system and functioning. Proceedings of the VIII International scientific conference; 2019 October 16‒17; Minsk, Belarus]. Minsk: Belarusian State University; 2019. р. 8–14. Russian.
  2. Bogdanova LI. [Inner form of a word in terms of universal and specific]. In: Universal’noe i natsional’noe v yazykovoi kartine mira. Materialy Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 2–3 oktyabrya 2015 g.; Minsk, Belarus’ [Universal and national in the language picture of the world. Proceedings of the International scientific conference; 2015 October 2–3; Minsk, Belarus]. Minsk: Minsk State Linguistic University; 2016. p. 4–7. Russian.
  3. Plotnikov BA. O forme i soderzhanii v yazyke [About the form and meaning in the language]. Minsk: Vysshaya shkola; 1989. 252 p. Russian.
  4. Zainetdinova IR. Analiz vnutrennei formy naimenovanii litsa v angliiskom i frantsuzskom yazykakh [Analysis of the inner form of person names in English and French] [dissertation]. Ufa: Bashkir State University; 2004. 163 p. Russian.
  5. Sagitova AF. Vnutrennyaya forma slova kak rezul’tat kognitivno-otsenochnoi deyatel’nosti cheloveka [The inner form of a word as a result of a person’s cognitive assessment activity] [dissertation]. Ufa: Bashkir State University; 2008. 244 p. Russian.
  6. Blinova OI. Yavlenie motivatsii slov: leksikologicheskii aspekt [The phenomenon of motivation of words: lexicological aspect]. Moscow: Book house «Librokom»; 2017. 208 p. Russian.
  7. Sosnina LV. Ad’ektivnyje kompozity russkogo yazyka: strukturnyi i onomasiologicheskii aspekty [Adjectival composites of the Russian language: structural and onomasiological aspects] [dissertation]. Donetsk: Donetsk National Technical University; 2017. 272 p. Russian.
  8. Kubryakova NS. [The theory of nomination and word-formation]. In: Serebrennikov BA, Ufimtseva AA, editors. Yazykovaya nominatsiya. Vidy naimenovanii [Language category. Types of names]. Moscow: Nauka; 1977. p. 222–304. Russian.
  9. Rovdo IS. [Lexical gaps and means of filling them]. Russkii yazyk. 1991;11:3–8. Russian.
  10. Rouda IS. Roznawzrownevaja naminatywnaja adpavednasc’ belaruskaj i ruskaj mow (u suvjazi z prablemaj leksichnyh lakun)[Multi-level nominative correspondence of the Belarusian and Russian languages (in relation to the problem of lexical gaps)]. Мinsk: Belarusian State University; 1999. 170 с. Belarusian.
  11. Serebrennikov BA. Rol’ chelovecheskogo faktora v yazyke. Yazyk i myshlenie [The role of human factor in the language. The language and thinking]. Moscow: Nauka; 1988. 242 p. Russian.
  12. Shirshov IA. [Word-formation motivation types]. Filologicheskie nauki. 1995;1:41–54. Russian.
  13. Ermakova OP, Zemskaya EA. [About the relations of word-formation derivation]. Russian linguistics. 1991;15:105–116. Russian. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02528352.
  14. Seligei P. [The inner form of a word: on the way to creating a unified theory]. In: Franchuk V, editor. Naukova spadshhina O. O. Potebni v konteksti suchasnosti [Scientific heritage O. O. Potebny in the context of modernity]. Kyiv: Vydavnychyj dim Dmytra Burago; 2005. p. 15–22. Ukrainian.
  15. Kozlova LA. Metaphor and metonymy: similarity and difference. Voprosy kognitivnoy lingvistiki. 2011;4(029):137–144. Russian.
  16. Lapshina MN. Semanticheskaya derivatsiya v kognitivnom aspekte [Semantical derivation in the cognitive aspect] [dissertation]. Saint Petersburg: Saint Petersburg University; 1996. 331 p. Russian.
  17. Ermakova OP, Zemskaya EA. [Сomparative research of word-formation and inner form of a word]. Izvestia nauk SSSR. Seriya yazyka i literatury. 1985;44-6:518–525. Russian.

Downloads

Апублікавана

2020-06-19

Выпуск

№ 2 (2020): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Кавалёва, Г.І. 2020. Праявы і прычыны адрознення ўнутраных форм семантычных карэлятаў рускай і беларускай моў. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Jun. 2020), 84–93.