Семантыка-анамасіялагічная адметнасць лексіка-фразеалагічнага поля метамоўных абазначэнняў у рускай і англійскай мовах

Аўтары

  • Марына Сцяпанаўна Гутоўская Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

Ключавыя словы:

лексико-фразеологическое поле, метаязыковые номинативные единицы, мотивированность, идиоматичность, ономасиологические различия между лексикой и фразеологией

Анатацыя

Разгледжаны матываванасць намінатыўных адзінак і звязаная з ёй ідыяматычнасць, паказана градуальная прырода абедзвюх уласцівасцей. Прапанавана прыдатная як для лексем, так і для фразем класіфікацыя паводле тыпу сувязі паміж азначаемым і азначальным з адрозненнем фанетычна, пакампанента і асацыятыўна-вобразна матываваных і часткова і цалкам нематываваных адзінак. Магчымасці выкарыстання анамасіялагічнай класіфікацыі прадэманстраваны на прыкладзе рускага і англійскага лексіка-фразеалагічных палёў метамоўных (звязаных з мовай і маўленнем) абазначэнняў. Акрэслены суадносіны матываваных і нематываваных абазначэнняў у метамоўных палях (3,2–3,3 : 1) і ў іх лексічных (1,6–1,9 : 1) і фразеалагічных (7,3–10 : 1) частках, а таксама адносная прадуктыўнасць розных відаў матываванасці. Адзначана, што лексіка арыентавана галоўным чынам на перадачу агульных паняційных значэнняў, фразеалогія – на выяўленне прыватных эматыўных (пераважна) і прыватных паняційных значэнняў.

Біяграфія аўтара

  • Марына Сцяпанаўна Гутоўская, Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; загадчык кафедры англійскага мовазнаўства філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Peirce ChS. Logicheskie osnovaniya teorii znakov [Logical foundations of the theory of signs]. Saint Petersburg: Aletheiya; 2000. 352 p. Russian.
  2. Jakobson RO. [Shifters, verbal categories and the Russian verb]. In: Revzina OG, compiler. Principles of typological analysis of different languages. Moscow: Nauka; 1972. p. 95‒113. Russian.
  3. Jakobson R. [Quest for the essence of language]. In: Stepanov YuS, compiler. Semiotika. Antologiya [Semiotics. Anthology]. Moscow: Akademicheskii proekt; 2001. p. 111‒126. Co-published by the «Delovaya kniga». Russian.
  4. Gak VG. Sopostavitel’naya leksikologiya [Comparative lexicology]. Moscow: Mezhdunarodnye otnosheniya; 1977. 264 p. Russian.
  5. Solntseva NV. Problemy tipologii izoliruyushchikh yazykov [Problems of typology of isolating languages]. Moscow: Nauka; 1985. 253 p. Russian.
  6. Gutovskaya MS. Idiomaticity as a gradual property of phraseological units and method of its study. Vesnik BDU. Seryja 4. Filalogija. Zhurnalistyka. Pedagogika. 2015;2:32‒39. Russian.
  7. Potebnya AA. Mysl’ i yazyk [Thought and language]. Moscow: Yurait; 2016. 288 p. Russian.
  8. Vinogradov VV. Russkii yazyk. Grammaticheskoe uchenie o slove [The Russian language: grammatical theory of the word]. Moscow: Vysshaya shkola; 1986. 640 p. Russian.
  9. Gutovskaya MS. Grammatical structure of the metalanguage lexical-phraseological field in the Russian and English languages. Journal of the Belarusian State University. Philology. 2017;2:58‒71. Russian.
  10. Kubryakova ES, Pankrats YuG. Derivation. In: Yartseva VN, editor. Yazykoznanie. Bol’shoi entsiklopedicheskii slovar’ [Linguistics. Big encyclopedic dictionary]. Moscow: Bol’shaya Rossiiskaya entsiklopediya; 1998. p. 129‒130. Russian.
  11. Mechkovskaya NB. [Classes of idioms and their correlates in the mechanisms of diachronic phraseology (on the material of the East Slavic, Slovenian and Polish languages)]. In: Lukashanec AA, Movaznawstva. Litaraturaznawstva. Fal’klarystyka. XIV mizhnarodny z’ezd slavistaw (Ohrid, 2008). Daklady belaruskaj djelegacyi [Linguistics. Literature. Cultural Studies. Folklore. XIV International Congress of Slavists (Ohrid, 2008). Reports of the Belarusian delegation]. Minsk: Prava i jekanomika; 2008: p. 149‒172. Russian.
  12. Mel’čuk IA. Phrasemes in language and phraseology in linguistics. In: Everaert M, Linden E-J, van der Schenk A, Schreuder R, editors. Idioms: Structural and Psychological Perspectives. Hillsdale: Lawrence Erlbaum Associates; 1995. p. 167‒232.
  13. Zemskaya EA. Sovremennyi russkii yazyk. Slovoobrazovanie [Modern Russian language. Word formation]. Moscow: Flinta; 2012. 323 p. Russian.
  14. Mokienko VM. Slavyanskaya frazeologiya [Slavic phraseology]. Moscow: Vysshaya shkola; 1989. 287 p. Russian.
  15. Mechkovskaya NB. [Figurative conceptualization of gradual-quantitative notions in Russian phraseology]. In: Jachnow H, Drechsler T, Idrizovic Z, editors. Kognition, Sprache und phraseologische/parömiologische Graduierung. Weisbaden: Harrassowitz; 2005. p. 58‒153. Russian.
  16. Gutovskaya MS. Thematical organization of the metalanguage lexical-phraseological field in the Russian and English languages. Journal of the Belarusian State University. Philology. 2018;1:49‒65. Russian.
  17. Teliya VN. Russkaya frazeologiya. Semanticheskii, pragmaticheskii i lingvokul’turologicheskii aspekty [Russian phraseology. Semantic, pragmatic and linguistic-cultural aspects]. Moscow: Yazyki russkoi kul’tury; 1996. 288 p. Russian.
  18. Solntsev VM. Yazyk kak sistemno-strukturnoe obrazovanie [Language: a system and a structure]. Moscow: Nedra; 1977. 341 p. Russian.
  19. Voronin SV. Osnovy fonosemantiki [Fundamentals of Phonosemantics]. Moscow: URSS; 2006. 239 p. Co-published by the «Lenand». Russian.

Downloads

Апублікавана

2019-08-09

Выпуск

№ 2 (2019): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Гутоўская, М.С. 2019. Семантыка-анамасіялагічная адметнасць лексіка-фразеалагічнага поля метамоўных абазначэнняў у рускай і англійскай мовах. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Aug. 2019), 29–41.