Структурна-семантычныя і лінгвакультурныя асаблівасці медыцынскіх тэрмінаў з заа- і фітакампанентамі (на матэрыяле нямецкай мовы)

Аўтары

  • Аксана Яўгенаўна Супрыновіч Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

медыцынская тэрміналогія, тэрмін, заонімы, фітонімы, метафарызацыя, метафарычны перанос, каляровая метафара, кампазіты

Анатацыя

Разгледжаны медыцынскія тэрміны нямецкай мовы з заа- і фітакампанентамі. Абрысаваны іх структурна-семантычныя і лінгвакультурныя асаблівасці. Устаноўлены групы заанімічных найменняў (пазваночныя жывёлы (млекакормячыя, птушкі, земнаводныя), беспазваночныя жывёлы (малюскі, чарвякі, насякомыя)). Вылучаны агульныя (поланейтральныя), міфалагічныя і фітанімічныя найменні. Вызначана, што значная частка нямецкіх медыцынскіх тэрмінаў (94 %) з’яўляюцца складанымі назоўнікамі (кампазітамі), пры гэтым 79 % найменняў складаюцца з двух кампанентаў, 15 % – з трох і чатырох кампанентаў. Заа- і фітакампаненты ў пераважнай большасці выпадкаў выступаюць у якасці першага кампанента складаных слоў. Медыцынскія тэрміны служаць для абазначэння хвароб або іх сімптомаў (62 %), органаў і частак цела чалавека, метадаў дыягностыкі і спосабаў лячэння, медыцынскіх інструментаў і адзінак вымярэння. Зафіксаваны 27 % выпадкаў выкарыстання заа- і фітанайменняў у прамым значэнні і 73 % выпадкаў іх ужывання ў пераносным значэнні. Метафара з’яўляецца характэрнай рысай медыцынскай тэрміналогіі нямецкай мовы. Асноўнымі відамі метафарычнага пераносу выступаюць перанос па форме і каляровая метафара. Прадстаўлены таксама іншыя віды метафарычнага пераносу (па асацыяцыі, функцыі, дзеянню, тактыльных прыкметах). Падкрэслена, што несупадзенне пераносных значэнняў медыцынскіх тэрмінаў з заа- і фітакампанентамі ў нямецкай і рускай мовах паказвае на нацыянальны характар метафары.

Біяграфія аўтара

  • Аксана Яўгенаўна Супрыновіч, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук; дацэнт кафедры нямецкай мовы факультэта сацыякультурных камунікацый

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Superanskaya AV, Podol’skaya NV, Vasil’eva NV. Obshchaya terminologiya: terminologicheskaya deyatel’nost’ [General terminology: terminological activities]. Moscow: LKI; 2008. 288 p. Russian.
  2. Reformatskii AA. [What is a term and terminology]. In: Desheriev YuD, editor. Voprosy terminologii. Materialy Vsesoyuznogo terminologicheskogo soveshchaniya; 25–29 maya 1959 g.; Moskva, Rossiya [Terminology issues. Proceedings of the All-Union terminology conference; 1959 May 25–29; Moscow, Russia]. Moscow: Izdatel’stvo Akademii nauk SSSR; 1961. p. 46–54. Russian.
  3. Drozdova TV. [Term in the language system and in the communicative context]. Bulletin of Chelyabinsk State University. 2011; 24:19–21. Russian. EDN: OXALDD.
  4. Matveeva EP. [Basic lexical and semantic groups of medical terms]. Bulletin of Medical Internet Conferences. 2013;3(11):1247. Russian.
  5. Zhidkova YuB. [Medical vocabulary and terms in works of fiction]. Zhurnal teoreticheskoi i prakticheskoi meditsiny. 2006; 4(4):560–564. Russian. EDN: YGBAIZ.
  6. Pikalova EV. [Pragmatics of text fragments of journalistic and colloquial discourse of the lexemes «pain» and «illness»]. Zhurnal teoreticheskoi i prakticheskoi meditsiny. 2011;9(3):51–55. Russian.
  7. Lapteva EA. Comparative analysis of medical terms-synonyms structure in the Russian, English and German languages. Al’manakh sovremennoi nauki i obrazovaniya. 2015;5:109–112. Russian. EDN: TPFUKF.
  8. Sakhratova EI, Ageeva AV. [Principles of formation of medical terminology (comparative analysis of Russian, French and English languages)]. Yazyk i kul’tura (Novosibirsk). 2016;25:77–81. Russian. EDN: WXMOTJ.
  9. Razdorskaya OV, Tsybina YuYu. Metaphor in medical professional communication. Baltic Humanitarian Journal. 2019;8(3): 341–344. Russian. DOI: 10.26140/bgz3-2019-0803-0085.
  10. Kakzanova EM. [Characteristics of metaphorical terms in mathematical and medical scientific texts]. Mezhdunarodnyi aspirantskii vestnik. Russkii yazyk za rubezhom. 2010;3–4:20–23. Russian. EDN: MVBUJL.
  11. Buzheninov AE. Terms-metaphors in French anatomic terminology. Pedagogicheskoe obrazovanie v Rossii. 2015;10:124–128. Russian.
  12. Kindrya NA. Naimenovaniya zhivotnykh v indoevropeiskikh yazykakh: lingvoontologiya [Names of animals in Indo-European languages: linguontology]. Moscow: Lenand; 2014. 200 p. Russian.
  13. Lapteva EA. The image of the animal in medical terms in the Latin, Russian, English and German languages. Vestnik Omskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta. Gumanitarnye issledovaniya. 2016;2:54–55. Russian. EDN: WDZHJX.
  14. Rubanova EV. Zoometafora v slenge [Zoological metaphor in slang]. Magiliow: Mogilev State A. Kuleshov University; 2009. 154 p. Russian.
  15. Turchinskaya MV. Leksicheskie paradigmy v angliiskom i belorusskom yazykakh: struktura, semantika i pragmatika [Lexical paradigms in English and Belarusian languages: structure, semantics and pragmatics]. Minsk: Minst State Linguistic University; 2019. 120 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2024-07-01

Выпуск

№ 2 (2024): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Супрыновіч, А.Я. 2024. Структурна-семантычныя і лінгвакультурныя асаблівасці медыцынскіх тэрмінаў з заа- і фітакампанентамі (на матэрыяле нямецкай мовы). Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Jul. 2024), 28–40.