Палітыка Арменіі ў сферы аховы нематэрыяльнай культурнай спадчыны: ад культурных практык да спісаў прызнання

Аўтары

  • Мхітар Разміковіч Габрыэлян Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія , Інстытут археалогіі і этнаграфіі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Чаранца, 15, 0025, г. Ерэван, Арменія
  • Рузана Артакаўна Цатуран Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія , Інстытут археалогіі і этнаграфіі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Чаранца, 15, 0025, г. Ерэван, Арменія

DOI:

https://doi.org/10.33581/2520-6338-2026-3-%25p

Ключавыя словы:

культура, ЮНЕСКА, канвенцыя, нематэрыяльная культура, спадчына, спісы, захаванне, Арменія, незалежнасць

Анатацыя

Аналізуецца палітыка Арменіі ў сферы аховы нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў кантэксце фарміравання нацыянальных пералікаў элементаў спадчыны і ўключэння гэтых элементаў у спісы ЮНЕСКА. Уключэнне элементаў спадчыны ў нацыянальныя пералікі і спісы ЮНЕСКА разглядаецца як механізм аховы і як форма сімвалічнага прызнання, культурнай рэпрэзентацыі і інстытуцыйнай легітымацыі спадчыны. На матэрыяле армянскіх заявак на ўключэнне элементаў спадчыны ў Рэпрэзентатыўны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва прасочваецца, якім чынам лакальная культурная мова ў працэсе падрыхтоўкі намінацыйных дасье перакладаецца на мову міжнародных дыскурсаў, набываючы абагульненую, нацыянальна ўніверсалізаваную форму. Адзначаецца, што ўключэнне элементаў спадчыны ў спісы ЮНЕСКА з’яўляецца сімвалічным напрамкам культурнай палітыкі, звязаным з задачамі рэпрэзентацыі і павышэння бачнасці спадчыны, а таксама з культурнай дыпламатыяй.

Біяграфіі аўтараў

  • Мхітар Разміковіч Габрыэлян, Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія, Інстытут археалогіі і этнаграфіі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Чаранца, 15, 0025, г. Ерэван, Арменія

    кандыдат гістарычных навук; дэкан факультэта гісторыі, загадчык лабараторыі этнаграфічных і антрапалагічных даследаванняў Інстытута сацыяльных і гуманітарных даследаванняў Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта, старшы навуковы супрацоўнік аддзела этнаграфіі Інстытута археалогіі і этнаграфіі НАН Рэспублікі Арменія

  • Рузана Артакаўна Цатуран, Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія, Інстытут археалогіі і этнаграфіі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Чаранца, 15, 0025, г. Ерэван, Арменія

    выкладчык кафедры археалогіі і этнаграфіі факультэта гісторыі Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта, навуковы супрацоўнік аддзела этнаграфіі Інстытута археалогіі і этнаграфіі НАН Рэспублікі Арменія

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Smith L. Uses of heritage. 1st edition. New York: Routledge; 2006. XIV, 368 p. DOI: 10.4324/9780203602263.
  2. Драгичевич-Шешич М, Стойкович Б. Культура: менеджмент, анимация, маркетинг. Даниленко Л, переводчик. Новосибирск: Тигра; 2000. 227 с.
  3. Драгичевич-Шешич М. Перспективы культурного развития: новые модели общей культурной политики. Обсерватория культуры. 2006;2:29–32. EDN: KVMPLF.
  4. Антонян Ю, составитель и редактор. Советская армянская культура: концепт, восприятие и проявления. Ереван: Издательство Ереванского государственного университета; 2023. 332 с. (на арм.). DOI: 10.46991/YSUPH/9785808426016.
  5. Худавердян К. Культурное строительство в Советской Армении в годы первой пятилетки. Историко-филологический журнал. 1960;3:65–75 (на арм.).
  6. Мирзаханян РК. Культурная жизнь Советской Армении, 1956–1990 гг. Лаврой Б, редактор. Ереван: Издательство «Гитутюн» НАН Республики Армения; 2009. 354 с. (на арм.).
  7. Мирзаханян РК. Первые шаги формирования культуры Советской Армении (декабрь 1920 г. – февраль 1921 г.). Вестник общественных наук. 2015;1:306–317 (на арм.).
  8. Мурадян А. Культурная политика Советской Армении в 1950–1960-х гг. История и культура. 2018;1:376–383 (на арм.).
  9. Меньковский ВИ, Шмигель М, Жеребцов ИЛ. Центральная Азия как исторический регион. Журнал Белорусского государственного университета. История. 2023;4:54–62. EDN: KOZVZZ.
  10. Kirshenblatt-Gimblett B. Intangible heritage as metacultural production. Museum International. 2014;66(1–4):163–174. DOI: 10.1111/muse.12070.
  11. Lenoe M. Closer to the masses: Stalinist culture, social revolution, and Soviet newspapers. Cambridge: Harward University Press; 2004. 325 p. (Russian Research Center studies). DOI: 10.2307/j.ctv1smjv5k.
  12. Белошапка НВ. Государство и культура в СССР: от Хрущева до Горбачева. Ижевск: Издательский дом «Удмуртский университет»; 2012. 320 с.
  13. Саргсян А, Тадевосян А, редакторы. Нематериальное культурное наследие: классификация и критерии. Ереван: Издательство «Гитутюн» НАН Республики Армения; 2009. 127 с. (на арм.).
  14. Петросян ГЛ. Хачкар. Багдасарян Л, переводчик. Ереван: Зангак; 2015. 76 с.
  15. Петросян ГЛ. Хачкар: происхождение, функции, иконография, семантика. Ереван: Принтинфо; 2008. 406 с. (на арм.).
  16. Маркарян ЭС, Арутюнов СА, Барсегян ИА, Енгибарян СЕ, Мелконян ЭЛ, Мкртумян ЮИ и др. Культура жизнеобеспечения и этнос. Опыт этнокультурологического исследования (на материалах армянской сельской культуры). Арутюнов СА, Маркарян ЭС, редакторы. Ереван: Издательство АН Армянской ССР; 1983. 319 с.
  17. Варданян ЛМ, Саркисян ГГ, Тер-Саркисянц АЕ, редакторы. Армяне. Москва: Наука; 2012. 648 с. (Народы и культуры).
  18. Арутюнов СА, Мкртумян ЮИ. Вершина хлебопечения – лаваш. В: Арутюнов СА, Воронина ТА, редакторы. Хлеб в народной культуре: этнографические очерки. Москва: Наука; 2004. с. 200–209.
  19. Тер-Саркисянц АЕ. Традиционная пища армян. В: Арутюнов СА, Воронина ТА, редакторы. Традиционная пища как выражение этнического самосознания. Мօсква: Наука; 2001. с. 119–132.
  20. Лисициан СС. Старинные пляски и театральные представления армянского народа. Том 1. Ереван: Издательство Академии наук Армянской ССР; 1958. XVI, 613 с.
  21. Лисициан СС. Старинные пляски и театральные представления армянского народа. Том 2. Еремян СТ, редактор. Ереван: Издательство Академии наук Армянской ССР; 1972. XI, 501 с.
  22. Ахназарян А. Tри монастыря Артаза. Ереван: Фонд исследования армянской архитектуры; 2012. 368 с. (Научные исследования армянской архитектуры; том 15) (на арм.).
  23. Тадевосян А. Кузнечное культурное наследие города Гюмри. Ереван: Издательство «Гитутюн» НАН Республики Армения; 2021. 72 с. (на арм.).

Downloads

Апублікавана

2026-10-28

Выпуск

№ 3 (2026): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Усеагульная гісторыя

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Габрыэлян, М.Р. and Цатуран, Р.А. 2026. Палітыка Арменіі ў сферы аховы нематэрыяльнай культурнай спадчыны: ад культурных практык да спісаў прызнання. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 3 (Oct. 2026), 47–56. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2026-3-%p.